Қозоғистонда фаолият юритган ўзбекистонлик профессор Иқболжон Қорабоев қарийб икки ойдан бери ҳибсда сақланмоқда. Унга Қозоғистон Жиноят кодексининг 176-моддаси — жосуслик бўйича гумон билдирилган.
BBC News O‘zbek маълумотига кўра, 46 ёшли олим 3 июль куни Остонадаги уйидан олиб кетилган. Ҳозирча унга нисбатан қўйилган айбловнинг тафсилотлари расман очиқланмаган.
Қозоғистон Жиноят кодексининг мазкур моддаси хориж фуқаросининг давлат сирларини чет давлат ёки ташкилот манфаатлари учун тўплаши, сақлаши ёки узатиши билан боғлиқ ҳаракатларни қамраб олади. Бу жиноят учун 10 йилдан 15 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси белгиланган.
Айни пайтда Қорабоев айнан қандай маълумотларни тўплагани, қайси давлат манфаати учун ҳаракат қилганликда гумонланаётгани ва терговда қандай далиллар мавжудлиги маълум қилинмаган.
Қозоғистон ва Ўзбекистоннинг тегишли расмий идоралари ҳам иш юзасидан ҳозирча батафсил изоҳ бермаган.
Қорабоев Остонадаги Maqsut Narikbayev University профессори ҳисобланади. Шунингдек, у Бельгиядаги БМТ Университети институти — UNU-CRISда катта илмий ходим сифатида фаолият юритган.
Олим Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университетини тамомлаган. Кейин Францияда халқаро ҳуқуқ бўйича магистрлик ва докторлик даражаларини олган.
BBC манбалари профессорнинг ҳибсга олиниши унинг стратегик минераллар бўйича илмий тадқиқотлари билан боғлиқ бўлиши мумкинлигини истисно қилмаган.
Қорабоев сўнгги тадқиқотларида Қозоғистон ва Ўзбекистонда литий, вольфрам, нодир ер элементлари ҳамда бошқа стратегик хомашё атрофидаги сиёсий ва иқтисодий жараёнларни ўрганган.
Стратегик минераллар соҳаси сўнгги йилларда АҚШ, Хитой ва Европа ўртасидаги иқтисодий ҳамда геосиёсий рақобатнинг муҳим йўналишларидан бирига айланган. Қозоғистон ва Ўзбекистонда ҳам нодир ва нодир ер металларини ўрганиш, қазиб олиш ва қайта ишлаш бўйича ҳамкорлик сўнгги йилларда фаоллашган.
Шу билан бирга, профессорнинг ҳибси айнан минералларга оид тадқиқотлари билан боғлиқ экани ҳозирча тасдиқланмаган. Бу версия расмий идоралар томонидан ҳам билдирилмаган.
Олимнинг яқинлари маълум қилишича, оила томонидан ёлланган адвокат ҳам Қорабоев билан эркин учраша олмаяпти. Бунга иш материаллари давлат сирлари билан боғлиқ экани сабаб қилиб кўрсатилган.
Айни вақтда Қорабоевга нисбатан тергов давом этмоқда. Иш бўйича унинг айби суд томонидан исботланмагунча, профессор жиноят содир этганликда айбдор ҳисобланмайди.
