Қамашида тупроқни муҳофаза қилувчи ресурс тежовчи технологиялар ва ёмғир сувини йиғишга бағишланган Дала куни ўтказилди Қашқадарё вилояти Қамаши туманида «Тупроққа ишлов бермасдан экин етиштириш технологиялари ва богдар ерларда ёмғир сувини йиғиш» мавзусида Дала куни бўлиб ўтди. Тадбир «Ўзбекистонда ердан фойдаланиш ва ерларни тиклашга озиқ-овқат тизимларининг таъсирини баҳолаш» (FOLUR-Ўзбекистон) лойиҳаси доирасида ташкил этилди. Тадбир «Ўзбекистонда ердан фойдаланиш ва ерларни тиклашга озиқ-овқат тизимларининг таъсирини баҳолаш» (FOLUR-Ўзбекистон) лойиҳаси доирасида ташкил этилди.
Глобал экологик жамғармаси (GEF) томонидан молиялаштирилаётган лойиҳа Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (FAO) томонидан амалга оширилмоқда. Лойиҳанинг мақсади — буғдой асосида барқарор ва инклюзив ишлаб чиқариш ландшафтларини ҳамда тегишли қиймат яратиш занжирларини ривожлантириш учун илғор амалиётлар ва инновацияларни жорий этишдан иборат.
Тадбирда Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирининг ўринбосари Жамшид Абдузухуров, Ўзбекистонда FAO ваколатхонаси раҳбари ўринбосари Шерзод Умаров, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва ҳудудий қишлоқ хўжалиги бошқармалари вакиллари, фермерлар, мутахассислар ва лойиҳа ҳамкорлари иштирок этди.
Семинар давомида иштирокчиларга FOLUR лойиҳаси доирасида жорий этилаётган ресурс тежовчи ва тупроқни муҳофаза қилувчи технологияларнинг асосий тамойиллари ва афзалликлари, шунингдек, тупроқ унумдорлигини сақлаш, тупроқ намлигини бошқариш ва ўсимлик қолдиқларидан самарали фойдаланиш бўйича маълумот берилди. Шунингдек, иштирокчилар намойиш участкасида No-Till технологияси бўйича амалий дала ишлари ҳамда тупроқ профили ва инфильтрация жараёнлари билан танишдилар.
Тадбир доирасида кузги буғдойни тупроққа ишлов бермасдан етиштириш самарадорлиги, экин айланиши, тупроқ юзасида ўсимлик қолдиқларини сақлаш, тупроқ намлигини ушлаб туриш, сув ўтказувчанлиги ва тупроқ зичлиги кўрсаткичлари амалда намойиш этилди. Шунингдек, анъанавий технологиялар билан етиштирилган экинлар ва тупроққа ишлов бермасдан етиштирилган экинлар ўртасидаги фарқлар қиёслаб кўрсатилди.
Дала кунининг муҳим йўналишларидан бири ёмғир сувини йиғиш ва уни самарали фойдаланиш технологияларини намойиш этиш бўлди. FOLUR-Ўзбекистон лойиҳаси доирасида Қашқадарё вилоятида сув йиғиш технологиялари умумий майдони 6 гектар бўлган учта участкада жорий этилган. Улар орасида тик қияликлар учун тош билан мустаҳкамланган террасалар (градони), ўрта қияликлар учун мустаҳкамланмаган террасалар (градони), шунингдек, паст қияликли участкалар учун траншеялар, чуқурчалар ва сув йўналтирувчи йўлаклар мавжуд.
Иштирокчилар шунингдек фисташка вегетацияси даврида ёмғир сувини йиғиш технологиялари билан танишдилар. Лойиҳа доирасида қўлланилаётган сув йиғиш технологиялари жорий этилган фисташка майдонлари бўйича маълумот берилди. Шунингдек, ярим доирасимон сув йиғиш иншоотлари кўздан кечирилди. Ушбу технология ёмғир сувини тупроқда ушлаб қолиш ва уни ўсимлик илдиз зонасига йўналтириш имконини беради, бу эса богдар ерларда намликдан самарали фойдаланишни таъминлайди. Бу қурғоқчилик шароитида қишлоқ хўжалигини иқлим ўзгаришига мослаштиришда муҳим аҳамиятга эга.
Дала куни давомида фермерлар ўз тажрибаси ва амалий натижалари билан ўртоқлашдилар. Муҳокамалар доирасида тупроқ унумдорлигини ошириш, ҳосилдорликни кўпайтириш, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш ва богдар ерларда барқарор қишлоқ хўжалиги амалиётларини кенгайтириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилди.
FOLUR-Ўзбекистон лойиҳаси доирасида ўтказиладиган бундай дала семинарлари фермерлар ва мутахассисларга янги технологияларни дала шароитида бевосита кўриш, уларнинг амалий самарадорлигини баҳолаш ва маҳаллий шароитга мослаштириш имконини беради. Тадбир шунингдек фермерлар, соҳа мутахассислари, давлат ташкилотлари ва халқаро ҳамкорлар ўртасида амалий ҳамкорликни мустаҳкамлашга хизмат қилади.
