Халқаро ҳаво транспорти ассоциацияси (IATA) Тошкентда ўз ваколатхонасини очишини ҳамда жорий йил якунига қадар Ўзбекистонда «Billing and Settlement Plan» (BSP) тизимини ишга туширишини эълон қилди. Бу қадам мамлакат авиация бозорининг Марказий Осиёдаги етакчи ролини мустаҳкамлашга қаратилган.
Стратегик ҳамкорлик ва янги имкониятлар
IATAнинг Европа бўйича минтақавий вице-президенти Рафаэль Шварцманнинг таъкидлашича, Тошкентдаги доимий офис авиакомпаниялар ва аэропортларга глобал хавфсизлик стандартларини жорий этишда яқиндан кўмак беради.
Янги жорий этилаётган BSP тизими эса авиакомпаниялар учун молиявий транзакцияларни халқаро даражада оптималлаштириш ва чипталарни сотиш жараёнини соддалаштириш имконини беради. Бу авиация маҳсулотларини дунё бўйлаб тақсимлашни тезлаштирадиган муҳим молиявий инструментдир.
Иқтисодий кўрсаткичлар ва истиқбол
Бугунги кунда авиация соҳаси Ўзбекистон ЯИМнинг тахминан 0,9 фоизини ташкил этиб, 128 000 дан ортиқ иш ўрнини таъминламоқда. IATA прогнозига кўра:
- 2024–2050 йилларда Ўзбекистонда йўловчи ташиш (RPK) ҳажми йиллик 3,3% га ўсади (глобал кўрсаткич 3,1%).
- Мамлакат Осиё, Кавказ ва Европани боғловчи йирик минтақавий хабга айланиш салоҳиятига эга.
Ривожланишнинг асосий омиллари
Соҳадаги ўсишни таъминлаш учун қуйидаги стратегик йўналишлар белгилаб олинди:
- Халқаро хавфсизлик: IATAнинг операцион хавфсизлик аудити (IOSA) дастурини кенг жорий этиш орқали миллий ташувчиларга бўлган ишончни ошириш.
- Инфратузилма: Тошкент, Бухоро ва Урганчда янги аэропортлар қурилиши. Бунда аэропорт йиғимларининг меъёрда сақланиши ва авиакомпаниялар эҳтиёжларининг инобатга олиниши муҳим шарт этиб белгиланган.
- Экологик барқарорлик: Барқарор авиация ёқилғиси (SAF) ишлаб чиқариш. Ўзбекистон ўз GTL (Gas-to-Liquids) технологияси базасида кам углеродли ёқилғи ишлаб чиқариш орқали экспорт салоҳиятини ошириши кутилмоқда.
IATAнинг Ўзбекистон бозорига фаол кириб келиши мамлакат авиация секторини халқаро стандартлар асосида трансформация қилишда ҳал қилувчи босқич бўлади.
