Апрель 2026 йили Ўзбекистонга молиявий операциялар ва жамоат хавфсизлигидан тортиб, таълим ва ижтимоий сиёсатгача бўлган деярли барча соҳаларга таъсир кўрсатадиган кенг кўламли ўзгаришларни олиб келади. Янги фармонлар иқтисодиётни рақамлаштириш, фуқароларни ҳимоя қилишни кучайтириш ва тадбиркорликни ривожлантиришга қаратилган. Ойнинг асосий янгиликларини кўриб чиқамиз.
Амир Темур ойи
Апрель ойи буюк сардар Амир Темурнинг 690 йиллиги шарафига «Амир Темур ойи» деб эълон қилинди. Бутун мамлакат бўйлаб лекциялар, маданий тадбирлар ва маърифий дастурлар мактаблар, олийгоҳлар ва маҳаллаларда ўтказилади. Асосий воқеа — 9–10 апрель кунлари Тошкентдаги Ислом цивилизацияси марказида ўтказиладиган халқаро илмий конференция «Амир Темур ва Темурийлар цивилизациясининг жаҳон тарихида ва маданиятидаги ўрни ва аҳамияти» бўлади.
Нақдсиз иқтисодиётга ўтиш
1 апрелдан бошлаб фақат нақдсиз шаклда амалга ошириладиган операциялар рўйхати анча кенгайтирилди. Энди давлат органлари хизматлари, коммунал тўловлар (газ, сув, электр энергияси), спиртли ичимликлар ва тамаки хариди фақат банк картаси ёки тўлов иловалари орқали амалга оширилади. Катта битимлар учун янги қоидалар жорий этилди:
- кўчмас мулк;
- 10 йилдан кичик автомобиллар;
- қиймати 25 млн сўмдан юқори товар ва хизматлар. Бундай операциялар электрон тўлов ва эскроу-ҳисоблар орқали амалга оширилиши шарт. Давлат банк комиссияларини чеклаб, фуқароларнинг молиявий юкини енгиллатди.
Хавфсизлик ва фуқароларни ҳимоя қилиш
Ижтимоий ислоҳотлар қатъий чораларни ўз ичига олади:
- voyaga етмаганларга нисбатан жинсий зўравонлик учун умрбод қамоқ жорий этилди;
- бундай жиноятларни тергов қилиш прокуратура ваколатига топширилди.
Шу билан бирга ягона электрон платформа ишга туширилади:
- ҳимояга муҳтож болаларни мониторинг қилиш;
- зўравонликка мойил шахсларни кузатиш.
Аёллар ҳимоя ордери билан my.ihma.uz иловаси орқали SOS сигнали юбориши мумкин бўлади.
Банк соҳасида ҳам ҳимоя кучайтирилади:
- ҳар бир картада антифрод хизмати рақами кўрсатилади;
- шубҳали фаолиятда операциялар блокланади;
- 24 соат ичида такрорий микрозаймларни олдини олиш учун «ягона ойна» механизми жорий этилади.
Туризм ва халқаро ҳамкорлик
1 апрелдан бошлаб Tax Free тизими мамлакатнинг барча халқаро аэропортларида ишга туширилади. Бу хорижий туристларга харидлар учун ҚҚСни қайтариш имконини беради.
«Очиқ туристик мавсум» дастури (апрель–июнь) доирасида давлат авиакомпанияларга ҳар бир жалб этилган турист учун 100 доллар тўлаб беради.
Транспорт алоқалари ҳам кенгаймоқда:
- Карачига юк рейслари очилади;
- Лахорга йўловчи рейслари йўлга қўйилади.
Турар жой ва ижтимоий қўллаб-қувватлаш
Ипотека соҳасида муҳим ўзгаришлар:
- давлат қўллаб-қувватлови билан кредитлар энди ўзини ўзи банд қилган фуқароларга ҳам берилади;
- мажбурий шарт — камида бир йил давомида ижтимоий солиқ тўлаш.
Қишлоқ аҳолиси учун қўшимча чоралар:
- ипак ишлаб чиқарувчиларга 35% субсидия;
- тўловлар ҳақидаги қарорлар маҳалла даражасида қабул қилинади.
Таълим ва тадбиркорлик
Таълим муассасаларида «Энг яхши стартап ғояси» танлови старт олди. Ғолиблар 10 млн сўмгача грант олиш имкониятига эга бўлади.
Шунингдек жорий этилмоқда:
- «Маҳорат ва бизнес соати» мунтазам дарслари;
- амалиётга йўналтирилган таълим;
- лойиҳаларни инвесторларга тақдим этиш имконияти.
Давлат бошқаруви ислоҳоти
Ижро интизоми учун масъул давлат хизматчилари ҳар уч йилда малака ошириш курсларидан ўтиши шарт бўлади. Статистика ва очиқ маълумотлар билан ишлайдиган мутахассислар учун ҳам худди шундай талаблар жорий этилмоқда. Таълим замонавий рақамли иқтисодий таҳлил усулларини ўз ичига олади.
Чет элликлар учун ўзбек тили
1 апрелдан бошлаб ўзбек тили бўйича B1 даражаси сертификати фуқаролик олишда қўшимча тестдан озод қилиш учун етарли асос бўлади. A1, A2, B1 даражалари бўйича имтиҳон тизими аллақачон жорий этилган ва билимларни баҳолаш агентлиги ҳимоясида ўтказилади.
