14 июнь куни Швейцарияда аҳоли сонини 10 миллион кишига камайтириш масаласида референдум ўтказилиши кутилмоқда, дея хабар бермоқда Guardian ва New York Times нашрлари.
Иштиёқ ташаббуси мамлакатда парламентда тахминан учдан бир ўринга эга бўлган ўнгчи Швейцария Халқ Партияси (SVP) томонидан илгари сурилмоқда. 2024 йилда партия “Швейцария аҳолиси 10 миллиондан ошмасин” кампаниясини бошлаган эди. SVP петициясида аҳоли кўпайиши инфратузилмани ортиқча юклайди, ижара нархларини оширади ва маҳаллий идентичликни йўқотишга олиб келиши таъкидланган. Депутат Томас Маттер: «Фуқароларимиз бу ҳолатдан чарчади», — деган.
Ҳукумат ва парламент ташаббусни қўлламаса ҳам, петицияни 100 мингдан ортиқ фуқаро имзолагани сабабли референдум автоматик тарзда ўтказилади. Швейцариядаги тўғридан-тўғри демократик тизимга кўра, аҳоли ташаббуслари 18 ой ичида 100 минг имзо тўплаган тақдирда референдумга чиқарилади.
Агар кўпчилик ташаббусни қўллаб-қувватласа, ҳукумат 2050 йилга қадар аҳоли сонини чеклаш мажбуриятига эга бўлади. Аниқ қилиб айтганда, аҳоли 9,5 миллиондан ошса, миграция қонунлари кучайтирилади: янги муҳожирлар, шу жумладан паноҳизадалар ва хорижлик оилалар кириши чекланади. Аҳвол ёмонлашса, Швейцария Евросоюз билан эркин ҳаракат келишувидан чиқиши мумкин — бу мамлакатнинг энг йирик экспорт бозори ҳисобланади.
Ҳозирги кунда мамлакат аҳолиси 9,1 миллионни ташкил қилади. Сўнгги ўн йилликда аҳоли ўсиши қўшни ЕС давлатларига қараганда беш баравар тез бўлган, иқтисодий бум паст малакали ва юқори маошли мутахассисларни жалб қилган. Аҳолининг тахминан 27% Швейцария фуқароси эмас.
Декабр ойида ўтказилган сўровга кўра, аҳолининг 48% ташаббусни қўллаб-қувватлаши, 41% эса қарши эканлиги маълум бўлган.
Ташаббусқа қарши иқтисодчилар ва Roche, UBS, Nestlé каби йирик компаниялар чиқмоқда. Улар миграцияни чеклаш иқтисодиётга зарар етказиши, меҳнат кучи етишмаслигига олиб келиши ва 2025 йилда эришилган ЕС билан ягона бозорга киришни ўз ичига олган икки томонлама келишувларга таҳдид солиши мумкинлигини огоҳлантирмоқда.
