Осиё тараққиёт банки (ОТБ) 2035 йилга қадар энергетика ва рақамли инфратузилма соҳаларида 70 миллиард АҚШ долларига тенг янги ташаббусларни қўллаб-қувватлайди. Ушбу ташаббуслар энергия тизимларини бирлаштириш, электр энергияси бўйича трансчегаравий савдони кенгайтириш ва Осиё ҳамда Тинч океани минтақасида кенг полосали алоқа имкониятларини яхшилашга қаратилган.
«Энергия ва рақамли технологияларга кириш имконияти минтақанинг келажагини белгилайди», — деди ОТБ президенти Масато Канда. «Бу икки ташаббус Осиё ва Тинч океани минтақаси учун ўсиш, рақобатбардошликни ошириш ва интеграцияни таъминлашга хизмат қиладиган тизимларни шакллантиради. Энергия ва рақамли тармоқларни чегаралар орқали боғлаш орқали харажатларни камайтириш, имкониятларни кенгайтириш ва юз миллионлаб одамлар учун ишончли энергия ҳамда рақамли кириш имкониятини таъминлаш мумкин».
Паносиё энергетика тизимини яратиш ташаббуси (Pan-Asia Power Grid Initiative — PAGI) миллий ва субминтақавий энергетика тизимларини бирлаштиришни назарда тутади, бу эса қайта тикланувчи энергия манбалари бўйича трансчегаравий оқимларни таъминлашга хизмат қилади. Шу билан бирга, Осиё-Тинч океани рақамли магистрали (Asia-Pacific Digital Highway) рақамли инфратузилмадаги тафовутни қисқартириш ва сунъий интеллект асосидаги ўсиш имкониятларидан фойдаланиш учун шарт-шароит яратишга қаратилган.
Паносиё энергетика тизими ташаббуси доирасида ОТБ ҳукуматлар, энергетика компаниялари, хусусий сектор ва ривожланиш бўйича шериклар билан ҳамкорлик қилиб, 2035 йилга қадар 50 миллиард доллар жалб қилишни режалаштирмоқда. Бу маблағлар қайта тикланувчи энергия манбаларидан кенг фойдаланишни таъминлайдиган трансчегаравий энергетика инфратузилмасини ривожлантиришга йўналтирилади.
Ташаббус электр энергиясини узатиш тизимларини ривожлантириш ва тармоқларни интеграция қилишга қаратилган бўлиб, трансчегаравий электр узатиш линиялари, подстанциялар, энергияни сақлаш тизимлари ва тармоқларни рақамлаштиришни қамраб олади. Шунингдек, электр энергияси ишлаб чиқариш ва халқаро савдо билан боғлиқ лойиҳалар, жумладан, қайта тикланувчи энергия экспорт лойиҳалари, минтақавий энергетика хаблари ва гибрид генерация ҳамда сақлаш объектлари қўллаб-қувватланади.
2035 йилга келиб 20 гигаваттга яқин қайта тикланувчи энергияни трансчегаравий интеграция қилиш, 22 минг километр электр узатиш тармоқларини боғлаш, 200 миллион кишининг электр энергиясига кириш имкониятини яхшилаш, 840 минг иш ўрни яратиш ва энергетика соҳасидаги чиқиндиларни 15 фоизга қисқартириш режалаштирилган.
ОТБ ушбу 50 миллиард долларлик ташаббуснинг ярмини ўз маблағлари ҳисобидан молиялаштиришни, қолган қисмини эса, жумладан хусусий сектор иштирокидаги ҳаммолиялаштириш орқали жалб қилишни режалаштирмоқда. Шунингдек, 10 миллион долларгача техник ёрдам норматив-ҳуқуқий базани уйғунлаштириш, ягона техник стандартларни жорий этиш ва йирик лойиҳаларни амалга оширишга хизмат қилади.
«Осиё-Тинч океани рақамли магистрали» ташаббуси эса 2035 йилга қадар 20 миллиард доллар жалб қилишни кўзда тутади. Бу маблағлар рақамли коридорлар, маълумотлар инфратузилмаси ва сунъий интеллектга тайёр иқтисодиётларни ривожлантиришга йўналтирилади. Инвестициялар оптик толали тармоқлар, сув ости кабеллари, спутник алоқа каналлари ва минтақавий дата-марказларни ўз ичига олади.
ОТБ шунингдек киберхавфсизликни бошқариш, сиёсат ва тартибга солиш соҳаларида қўллаб-қувватлаш кўрсатади ҳамда рақамли ва ИИ кўникмаларини ривожлантириш дастурларига сармоя киритади.
2035 йилга келиб 200 миллион кишини илк бор кенг полосали интернет билан таъминлаш, яна 450 миллион киши учун тезкор ва ишончли рақамли алоқани таъминлаш режалаштирилган. Узоқ ва денгизга чиқиш имконига эга бўлмаган ҳудудларда уланиш харажатлари тахминан 40 фоизга камаяди, шунингдек 4 миллионга яқин иш ўрни яратилади.
Ушбу 20 миллиард долларлик ташаббуснинг 15 миллиард доллари ОТБнинг ўз маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади, қолган 5 миллиард доллар эса ҳаммолиялаштириш орқали жалб қилинади. Сеул шаҳрида сунъий интеллект соҳасида инновациялар ва ривожланиш маркази ташкил этилади. Корея Республикаси ҳукумати томонидан ажратилган 20 миллион доллар кўмагида ушбу марказ масъулиятли ва инклюзив ИИ жорий этилишини таъминлашга хизмат қилади ҳамда 2035 йилга қадар 3 миллион кишини рақамли ва ИИ кўникмаларига ўқитишга ёрдам беради.
