Самарқанд вилоятида жиноятчилик 2024 йилда олдинги йилга нисбатан 3961 тага ёки 72,8 фоизга ошганлигини эшитган кишининг ҳайратга тушиши табиий. Бир йил давомида жиноятлар сони шу даражада ҳам кўпаядими, деган савол ўз-ўзидан пайдо бўлади ва сабабани билишга интиламиз.
Вилоят ички ишлар бошқармаси бошлиғи полковник Раҳмат Маматов бошқарманинг 2024 йилдаги фаолияти сарҳисоби ҳамда келгуси режаларига бағишланган матбуот анжуманида пресс-релизни қўлимга олишим билан биринчи жумлага кўзим тушди ва юқорида келтирилган рақамларни кўриб, ҳайратим ошган эди.
Ҳолатга бошқарма бошлиғи аниқлик киритиб, жиноятлар сонининг ошганлиги ахборот технологиялари соҳасидаги жиноятлар кўлами кўпайганлиги билан боғлиқ эканлигини таъкидлади. 2024 йилда вилоятда содир этилган 9402 та жиноятнинг 36,3 фоизи ёки 3416 таси кибержиноят сирасига киради.
Жиноятнинг бу тури кўпайишида аҳолининг ҳуқуқий саводсизлиги, ўта ишонувчанлиги, айримларнинг осон пул топишга интилиши оқибатида ўз маълумотларини сўраган кимсага бериб юбораётганлиги сабаб бўлмоқда.
Афсуски, бундай жиноятлар сони йилдан йилга кескин ошиб бормоқда. Бошқармага кибержиноятлар юзасидан 2021 йилда 980 та мурожаат келиб тушган бўлса, 2024 йилда ушбу мазмундаги мурожаатлар сони 4750 тадан ошган. Уларнинг асосий қисми, яъни 40 фоизи Самарқанд шаҳридан. Кейинги ўринларда Каттақўрғон шаҳри, Самарқанд, Ургут ва Паст Дарғом туманлари туради.
Мурожаатчиларнинг, яъни алданганларнинг 50 фоизини 17-35 ёшдаги, 30 фоизини 35-45 ёшдаги, 20 фоизини эса 45 ёшдан юқори шахслар ташкил этган. Ватандошларнинг банк карталаридан ечиб олинган пуллар асосан Россия, Украина, Қозоғистон, БАА, Туркия ҳамда Африка давлатлари орқали аввал АҚШ долларига, кейин эса биткоинга айлантириб олинаётган экан.
Полковник Р.Маматовнинг уқтиришича, мазкур жараёнларни тўлиқ ўрганиб, тегишли вазирликларга унинг олдини олиш, аҳолини кибержиноятлардан ҳимоя қилиш бўйича таклифлар берилган. Шу билан бирга тизимли равишда тарғибот-ташвиқот ишлари олиб борилмоқда, роликлар тайёрланиб, ижтимоий тармоқларда жойлаштирилмоқда.
Агар киши бошига жиноятлар сонинин таҳлил қиладиган бўлсак, қуйидаги ҳолатни кўрамиз. Вилоятдаги умумий жиноятлар сони ҳар 100 минг аҳолига нисбатан 223,4 тани (республикада бу 359,5 та) ташкил этади. Республикада бу ижобийлик жиҳатидан 3-ўрин дегани. Мазкур жиноятларнинг 93,8 фоизи фош этилиб, қидирувдагиларнинг 769 таси ёки 41,1 фоизи ушланган.
Полковник Р.Маматов вилоятда ҳуқуқбузарлик ва жиноятчилик профилактикаси ҳамда ИИО ходимлари масъулиятини ошириш учун аҳоли билан яқин муносабатда бўлиш муҳим аҳамиятга эга эканлигини таъкидлади. Бу муносбатни ўрнатишда ОАВ вакиллари ўрни муҳилиги ҳам уқтирилди. “Мен доимо очиқман, ижтимоий тармоқларда мунтазам қатнашаман. Тизимда қаерда хатога йўл қўйганлигини аниқлашда ҳамкорлик фойдалидир. Бу жамиятимизга ҳам манфаат келтиради”, – деди жумладан вилоят ИИБ бошлиғи.
Матбуот анжуманлари ўтказиб келинаётганлиги, ИИБ ва вазирлик қошида Жамоатчилик кенгашлари ташкил этилганлиги тизим аҳолига яқинлашишга интилаётганлигидан, аҳоли дардидан хабардор бўлиб туришга ҳаракат қилинаётганлигидан далолат сифатида баҳоланиши мумкин.
Полковник Р.Маматов тайёрлаб қўйилган ҳисоботни ўқимасдан, пресс-релиз йиғилганларга берилгани учун бирданига савол-жавобга ўтди. Журналист ва блогерлар уларда савол қолмагандек жимиб қолганда, “марҳамат савол беринглар” деб мурожаат қилиб турди. Шунда жим ўтирганларда ҳам журъат пайдо бўлиб, савол беришга киришди.
Берилган саволларда кўтарилган салбий ҳолатларни бартараф этиш учун мабтуот анжуманида қатнашаётган бошқарма ва бўлим бошлиқларига аниқ топшириқлар берди ва бажарилишининг аниқ муддатларини белгилади.
Масалан, кўтарилган муаммолар орасида маҳаллалардаги профилактика инспекторлар юкламаси юқори эканлиги, улар тунги навбатчиликка жалб қилингандан кейинги кунда маҳаллада самарали ишлай олмаётганлиги, улардан бажарилган ишлари, ўтказилаётган тадбирлари ҳақида ёзма ҳисоботдан ташқари фото ҳисобот талаб қилинаётганлиги каби ҳолатлар тилга олинди.
ИИБ бошлиғи бунга жавобан профилактика инспекторлари юкламаси дарҳақиқат юқорилиги, штат бирликлари тўла шакллангандан сўнг бундай ҳолатларга барҳам берилиши муҳимлигини, инспекторлар дам олиб, оиласи қошида бўлиши зарурлигини уқтирди. Улардан фото ҳисобот талаб қилиш ўринсиз эканлигини ва бундан кейин бунга йўл қўймасликни мутасаддилардан талаб қилди.
Тошпўлат Раҳматуллаев,
Самарқанд вилояти бўйича ўз мухбиримиз
Самарқанд вилоятида жиноятчилик 2024 йилда олдинги йилга нисбатан 3961 тага ёки 72,8 фоизга ошганлигини эшитган кишининг ҳайратга тушиши табиий. Бир йил давомида жиноятлар сони шу даражада ҳам кўпаядими, деган савол ўз-ўзидан пайдо бўлади ва сабабани билишга интиламиз.
Вилоят ички ишлар бошқармаси бошлиғи полковник Раҳмат Маматов бошқарманинг 2024 йилдаги фаолияти сарҳисоби ҳамда келгуси режаларига бағишланган матбуот анжуманида пресс-релизни қўлимга олишим билан биринчи жумлага кўзим тушди ва юқорида келтирилган рақамларни кўриб, ҳайратим ошган эди.
Ҳолатга бошқарма бошлиғи аниқлик киритиб, жиноятлар сонининг ошганлиги ахборот технологиялари соҳасидаги жиноятлар кўлами кўпайганлиги билан боғлиқ эканлигини таъкидлади. 2024 йилда вилоятда содир этилган 9402 та жиноятнинг 36,3 фоизи ёки 3416 таси кибержиноят сирасига киради.
Жиноятнинг бу тури кўпайишида аҳолининг ҳуқуқий саводсизлиги, ўта ишонувчанлиги, айримларнинг осон пул топишга интилиши оқибатида ўз маълумотларини сўраган кимсага бериб юбораётганлиги сабаб бўлмоқда.
Афсуски, бундай жиноятлар сони йилдан йилга кескин ошиб бормоқда. Бошқармага кибержиноятлар юзасидан 2021 йилда 980 та мурожаат келиб тушган бўлса, 2024 йилда ушбу мазмундаги мурожаатлар сони 4750 тадан ошган. Уларнинг асосий қисми, яъни 40 фоизи Самарқанд шаҳридан. Кейинги ўринларда Каттақўрғон шаҳри, Самарқанд, Ургут ва Паст Дарғом туманлари туради.
Мурожаатчиларнинг, яъни алданганларнинг 50 фоизини 17-35 ёшдаги, 30 фоизини 35-45 ёшдаги, 20 фоизини эса 45 ёшдан юқори шахслар ташкил этган. Ватандошларнинг банк карталаридан ечиб олинган пуллар асосан Россия, Украина, Қозоғистон, БАА, Туркия ҳамда Африка давлатлари орқали аввал АҚШ долларига, кейин эса биткоинга айлантириб олинаётган экан.
Полковник Р.Маматовнинг уқтиришича, мазкур жараёнларни тўлиқ ўрганиб, тегишли вазирликларга унинг олдини олиш, аҳолини кибержиноятлардан ҳимоя қилиш бўйича таклифлар берилган. Шу билан бирга тизимли равишда тарғибот-ташвиқот ишлари олиб борилмоқда, роликлар тайёрланиб, ижтимоий тармоқларда жойлаштирилмоқда.
Агар киши бошига жиноятлар сонинин таҳлил қиладиган бўлсак, қуйидаги ҳолатни кўрамиз. Вилоятдаги умумий жиноятлар сони ҳар 100 минг аҳолига нисбатан 223,4 тани (республикада бу 359,5 та) ташкил этади. Республикада бу ижобийлик жиҳатидан 3-ўрин дегани. Мазкур жиноятларнинг 93,8 фоизи фош этилиб, қидирувдагиларнинг 769 таси ёки 41,1 фоизи ушланган.
Полковник Р.Маматов вилоятда ҳуқуқбузарлик ва жиноятчилик профилактикаси ҳамда ИИО ходимлари масъулиятини ошириш учун аҳоли билан яқин муносабатда бўлиш муҳим аҳамиятга эга эканлигини таъкидлади. Бу муносбатни ўрнатишда ОАВ вакиллари ўрни муҳилиги ҳам уқтирилди. “Мен доимо очиқман, ижтимоий тармоқларда мунтазам қатнашаман. Тизимда қаерда хатога йўл қўйганлигини аниқлашда ҳамкорлик фойдалидир. Бу жамиятимизга ҳам манфаат келтиради”, – деди жумладан вилоят ИИБ бошлиғи.
Матбуот анжуманлари ўтказиб келинаётганлиги, ИИБ ва вазирлик қошида Жамоатчилик кенгашлари ташкил этилганлиги тизим аҳолига яқинлашишга интилаётганлигидан, аҳоли дардидан хабардор бўлиб туришга ҳаракат қилинаётганлигидан далолат сифатида баҳоланиши мумкин.
Полковник Р.Маматов тайёрлаб қўйилган ҳисоботни ўқимасдан, пресс-релиз йиғилганларга берилгани учун бирданига савол-жавобга ўтди. Журналист ва блогерлар уларда савол қолмагандек жимиб қолганда, “марҳамат савол беринглар” деб мурожаат қилиб турди. Шунда жим ўтирганларда ҳам журъат пайдо бўлиб, савол беришга киришди.
Берилган саволларда кўтарилган салбий ҳолатларни бартараф этиш учун мабтуот анжуманида қатнашаётган бошқарма ва бўлим бошлиқларига аниқ топшириқлар берди ва бажарилишининг аниқ муддатларини белгилади.
Масалан, кўтарилган муаммолар орасида маҳаллалардаги профилактика инспекторлар юкламаси юқори эканлиги, улар тунги навбатчиликка жалб қилингандан кейинги кунда маҳаллада самарали ишлай олмаётганлиги, улардан бажарилган ишлари, ўтказилаётган тадбирлари ҳақида ёзма ҳисоботдан ташқари фото ҳисобот талаб қилинаётганлиги каби ҳолатлар тилга олинди.
ИИБ бошлиғи бунга жавобан профилактика инспекторлари юкламаси дарҳақиқат юқорилиги, штат бирликлари тўла шакллангандан сўнг бундай ҳолатларга барҳам берилиши муҳимлигини, инспекторлар дам олиб, оиласи қошида бўлиши зарурлигини уқтирди. Улардан фото ҳисобот талаб қилиш ўринсиз эканлигини ва бундан кейин бунга йўл қўймасликни мутасаддилардан талаб қилди.
Тошпўлат Раҳматуллаев,
Самарқанд вилояти бўйича ўз мухбиримиз
